AI voor mensen met afasie

Afasie en AI; tips voor mensen met afasie

door Matthijs Nelissen

Mensen met afasie kunnen baat hebben bij het gebruik van AI. Hieronder volgen een aantal voorbeelden en apps die de communicatie in het dagelijks leven kunnen verbeteren. Wijs een cliënt er altijd op dat AI-hulpmiddelen persoonlijke data zoals stem en tekst verwerken; daar hoort zorgvuldigheid bij. Gebruik de data alleen met toestemming en op een manier waarop de persoon zelf controle houdt.

ChatGPT

ChatGPT kan gebruikt worden als website of als app:



Prompts gebruiken

Een promt is een opdracht die ingevoerd moet worden, de tekst waarmee het systeem vertelt wat het moet doen. Voorbeelden van deze opdrachten zijn:


Taalhulp / AI-oefeningen

  • Doel: Zinnen vereenvoudigen
  • Prompt: Je bent een taalhulp voor mensen met afasie. Vereenvoudig de zin en geef één korte versie (max. 15 woorden) en drie eenvoudige alternatieven. Alleen Nederlands.


  • Doel: Voorzetsels oefenen
  • Prompt: Geef 5 willekeurige Nederlandse zinnen over het thema film met een leeg voorzetsel (aangegeven met ‘...’).


  • Doel: Vertellen van een verhaal oefenen
  • Prompt: Je bent een taalhulp voor mensen met afasie. Maak een kort verhaal over het thema vakantie. Ik oefen door het verhaal na te praten.


Activiteiten / Uitjes

  • Doel: Informatie over een bepaalde activiteit
  • Prompt:
  • Ik wil 11 oktober naar Utrecht — wil jij evenementen en uitstapjes bekijken?
  • 4 vrienden willen 8-9 november naar Gent — wil jij een plan maken?


Afbeeldingen

  • Doel: Een afbeelding maken (b.v. voor verkoop op Marktplaats of Vinted)
  • Prompt: Foto upload → we gaan verkopen op www.vinted.nl.


Documenten

  • Doel: Samenvatting maken
  • Upload het document en geef vervolgens de prompt: Wil jij een samenvatting maken?

 

  • Doel: Antwoorden op een mail
  • Plak de mail in ChatGPT en geef vervolgens de prompt: Wil jij een antwoord maken?

AI-apps voor mensen met afasie

Voorbeelden van apps die bruikbaar zijn voor mensen met afasie in dagelijkse situaties:

Gesprek voeren

Bobbai is de AI-spraakapp die meeluistert, leert en spreekt, zodat gesprekken weer moeiteloos en persoonlijk worden.

Saylumi helpt mensen met afasie om snel en duidelijk zinnen te maken met pictogrammen.

Smartphone:

  • Android → Toegankelijkheid > Selecteer om voor te lezen.
  • iPhone → Instellingen > Toegankelijkheid > Gesproken inhoud.


AI-diensten:

Stemklonen


ElevenLabs is een app die gebruiktmaakt van voice cloning waar een digitale kopie van iemands eigen stem wordt gemaakt.


Met een korte opname (meestal 30 sec – 2 min) kan het systeem een audioprofiel opbouwen dat vervolgens elke ingevoerde tekst kan uitspreken in diezelfde stem.



  • Een persoon kan zijn of haar eigen stem bewaren, om later nog te gebruiken.
  • Familie kan helpen om een bekende stem te gebruiken voor instructies of begeleiding.
  • Combineer met spraak-naar-tekst om gesproken woorden om te zetten en terug te horen in de eigen stem.


Meer informatie

Voor meer informatie over het gebruik van AI door mensen met afasie en hun naasten en over de praktische cursus AI en afasie mag contact opgenomen worden met de auteur van dit document (Matthijs Nelissen) via https://afasieenai.nl