Doelen stellen
Bij het stellen van doelen is het belangrijk om niet alleen rekening te houden met talige vaardigheden van de persoon met afasie, maar ook diens context in ogenschouw te nemen. Er zijn verschillende frameworks, principes en aanpakken beschikbaar die logopedisten informatie en concrete handvatten bieden om samen met personen met afasie doelen op te stellen die aansluiten bij diens persoonlijke kenmerken, voorkeuren en situatie.
A-FROM
A-FROM is een overzichtelijk en gebruiksvriendelijk framework dat de gevolgen van afasie en veranderingen door therapie inzichtelijk maakt. Het model is begrijpelijk voor alle betrokkenen en helpt om complexe concepten eenvoudig te duiden.
A-FROM laat zien hoe verschillende domeinen in wisselwerking staan en samen het dagelijks leven beïnvloeden, met kwaliteit van leven als centraal uitgangspunt. Het is een afasiespecifiek en transparant framework, ontwikkeld met input van diverse perspectieven. Door de koppeling met het ICF-model is A-FROM breed toepasbaar en vormt het een waardevolle uitkomst voor mensen met afasie.
- Persoonlijke A-FROM (printbaar)
- A-FROM in Action at the Aphasia Institute (artikel over A-FROM)
- Living with aphasia: What is the A-FROM? (video over A-FROM)
- Samenvatting Kagan et al. (2008). Counting what counts: A framework for capturing real-life outcomes of aphasia intervention.
Aphasiology, 22(3), 258-280. (Nederlandstalige samenvatting artikel)
Shared Decision Making (SDM)
Shared Decision Making is een onderdeel van methodisch handelen dat ervoor zorgt dat de persoon met afasie een bepalende rol heeft in het stellen van behandeldoelen (NVLF, 2025). Het is de taak van de logopedist om samen met de persoon met afasie helder te krijgen wat diens doelen zijn ten aanzien van de logopedische behandeling (Kagan et al., 2020; NVLF, 2025).
- Essential Elements of Shared Decision Making (Video over SDM door AHRQ)
- De kern van samen beslissen (E-learning door Federatie Medisch Specialisten)
SMARTER doelen stellen
SMARTER staat voor Shared, Monitored, Accessible, Relevant, Transparent, Evolving en Relationship-centred (Hersh et al., 2012). Het SMARTER-principe ondersteunt het stellen van haalbare, betekenisvolle, concrete en persoonlijke doelen, die regelmatig samen met de persoon met afasie worden geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. In Bijlage 4 van de ICAS worden de SMARTER-principes uitgelegd en met voorbeelden toegelicht.
Participatiegerichte doelen stellen in 4 stappen
Het opstellen van behandeldoelen vraagt om een zorgvuldige aanpak, sámen met de cliënt en diens omgeving. Onderzoeksproject COPE heeft een methode ontwikkeld waarmee relevante participatiegerichte behandeldoelen kunnen worden opgesteld aan de hand van een communicatieve participatie item bank (CPIB). Klik hieronder op doelen stellen voor uitgebreide informatie:
Verdiepende thema’s
Omdat ook co-morbiditeit beïnvloedt wat iemand kan, wil en volhoudt, en daarmee in hoge mate bepaalt of doelen haalbaar, zinvol en duurzaam zijn, is het essentieel om ook bij het stellen van doelen hiermee rekening te houden:
